De kloof


Recensie De kloof – een weekend door Hannie van Grol:
Surrealistische roman

Dorothea Tanning (1910-2012) was tijdens haar leven kunstenares. Ze maakte surrealistische schilderijen, deed aan beeldhouwen en schreef gedichten. In 1943 begon ze met het schrijven van De kloof. Pas toen ze 94 jaar oud was, zag deze roman het levenslicht. In 2019 verscheen de vertaalde versie in Nederland.

Het boek De kloof begint met een inleiding door Hans den Hartog Jager, waarin hij Dorothea Tanning aan de lezer voorstelt. Daarna volgt een chronologische vermelding van de stamboom (vanaf 1682) van Destina, het 7-jarige meisje dat een cruciale rol speelt in dit verhaal. Ze woont met Raoul Meridian, een zonderlinge en onsympathieke man die ze beschouwt als haar vader, haar ‘gouvernante’ Nelly en meerdere bedienden op het landhuis Windcote. Haar oma woont in een nevengebouw, is op de achtergrond aanwezig, maar is tevens van het grootste belang voor deze roman.

Het verhaal speelt zich af in een weekend, zoals de subtitel al aangeeft. Raoul Meridian nodigt een aantal gasten uit, zijn speciale aandacht gaat uit naar Nadine die op dat moment verloofd is met Albert. De andere gasten zijn meer aanwezig als figuranten. Het verhaal laat de voorkeur van de auteur voor het surrealisme dat in haar schilderijen al zichtbaar was, zien. De sfeer op Windcote is zowel grimmig als dromerig, mysterieus en fantasievol. Raoul Meridian is een weerzinwekkende man die zijn fantasieën botviert, toegeeft aan zijn obsessies en hartstochten. Destina leeft in haar eigen wereld, gaat ‘s nachts vaak naar de kloof waar ze haar ‘vriend’ ontmoet, een dier dat er voor haar is en waar ze haar eenzaamheid mee deelt.

In deze sfeer voltrekt het verhaal zich, er zijn bizarre situaties die zich in het laboratorium afspelen en uiteindelijk lezen we hoe Destina anderen meelokt naar de kloof, wat voor sommige gasten een fatale afloop betekent. Ook op het landgoed vinden bizarre gebeurtenissen plaats, zodat de sfeer steeds grimmiger en mysterieuzer wordt.

De stijl van De kloof is poëtisch en zorgt voor de ongrijpbare fragmenten die qua grimmigheid en surrealistische taferelen de sfeer bepalen. Het verhaal leest vlot, maar veel details blijven bij een eerste lezing onopgemerkt. Het is aan te raden om het boek voor een tweede keer op te pakken om dan pas echt te begrijpen hoe de auteur een en ander bedoeld heeft. Zelf heeft ze meer dan vijftig jaar de tijd genomen om dit boek te schrijven, waarom zou de lezer dan genoegen nemen met het boek na de eerste keer lezen weg te leggen. Je doet jezelf tekort als je niet meer tijd stopt in deze roman, omdat je dan de essentie van het verhaal mist. De subtiele verwijzingen die Tanning soms in het verhaal plaatst, vallen de tweede keer pas echt op en laten je zoveel meer genieten van het kunstzinnige verhaal en de surrealistische sfeer die het boek bepaalt.

★★★★
Titel: De kloof – een weekend | Leesfragment | Auteur: Dorothea Tanning | Uitgeverij Orlando | Categorie: Literaire roman | Verkrijgbaar als hardcover en e-book | 176 pagina’s | ISBN13: 9789493081246 | Verkrijgbaar sinds: oktober 2019 | Recensent: Hannie van Grol | Datum recensie: 24-12-2019  | Prijs: € 21,50-E-book € 14,99 | Bestellen

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.