De beste jaren van juffrouw Brodie


Recensie De beste jaren van juffrouw Brodie door Hannie van Grol:
De meisjes van juffrouw Brodie

Het voorwoord in deze roman is van Jet Steinz. Hierin geeft ze een korte uitleg waarom het boek nog steeds van belang is om te lezen en hoe sommige uitdrukkingen begrepen kunnen worden aan de hand van het oorspronkelijk Engelstalige boek. Wezenlijk is de titel van het boek. In het Engels is die: The prime of Miss Jean Brodie. Jammer is dat het woord ‘prime’ vertaald is, ‘prime’ heeft gevoelsmatig net iets meer inhoud dan ‘de beste jaren’. Meer dan vijftig keer komt het woord ‘prime’ voor en juffrouw Brodie was in die periode van haar leven aanbeland. Belangrijk om te weten is ook dat juffrouw Brodie ervan overtuigd was dat niet iedereen zover zou komen en dat je niet wist wanneer die periode aan zou breken.

In de jaren ‘30 van de vorige eeuw is de eigenzinnige juffrouw Brodie leerkracht op de Marcia Blaine School voor meisjes in Edinburgh. Met haar onorthodoxe lesmethodes roept ze de wrevel op van de directrice, maar deze is niet in staat juffrouw Brodie te ontslaan, hoewel ze daar wel op uit is. Uiteindelijk vindt ze een reden doordat een van de meisjes die door juffrouw Brodie als speciaal worden gezien, haar verraadt.

Juffrouw Brodie kiest ‘haar meisjes’ zorgvuldig uit. Het zijn er zes in de leeftijd van tien jaar. We lezen hun naam en ook hun belangrijkste kenmerk dat iedere keer herhaald wordt, als een van de meisjes genoemd wordt. De bedoeling van juffrouw Brodie is om hun wereldse zaken bij te brengen, zoals kunst, politiek, liefde en religie. Ze doet uitgebreid verslag van haar eigen liefdesleven, dat in die tijd zeker ongewoon genoemd kan worden. De meisjes worden meegenomen naar het park, naar het theater en nog veel meer ongebruikelijke locaties. Ook worden ze op zaterdagmiddag bij haar thuis uitgenodigd voor een kopje thee. Het belangrijkste wat ze deze meisjes mee wil geven, is:

‘Zekerheid staat niet op de eerste plaats. Goedheid, Waarheid en Schoonheid staan voorop. Volg mij.’

Hoewel het boek al in 1962 voor de eerste keer uitkwam, is het nog steeds bijzonder om te lezen. De beste jaren van juffrouw Brodie behoort niet voor niets tot de 100 beste en 100 meest invloedrijke Engelstalige boeken van de 20e eeuw. De subtiele Engelse humor laat je regelmatig glimlachen, de beschrijving van de meisjes is fenomenaal. We lezen over hun ontwikkeling, hun fantasieën, hun reacties op de lessen, enzovoort. We volgen hen van hun tiende tot ongeveer hun zeventiende jaar, hoewel we soms in een flashforward al een inkijkje krijgen in hun latere leven, zodat we als lezer al langere tijd op de hoogte zijn van het verraad.

Het boek leest prettig. Van afstand kijk je mee naar juffrouw Brodie en ‘haar meisjes’. Gevoelens worden niet echt uitgediept, maar ze worden terloops weergegeven. Je krijgt niet echt een band met de personages en toch heb je niet het gevoel dat dit boek daarom oppervlakkig is. Muriel Spark heeft een bijzonder boek geschreven dat intrigeert, nog steeds de moeite waard is om te lezen en daarom zeker thuishoort bij de hedendaagse literatuur.

★★★★
Titel: De beste jaren van juffrouw Brodie | Auteur: Muriel Spark | Uitgeverij Orlando | Categorie: literaire roman | Verkrijgbaar als hardcover en E-book | 174 pagina’s | ISBN13: 9789493081284 | Verkrijgbaar sinds: december 2019 | Recensent: Hannie van Grol | Datum recensie: 28-02-2020 | Prijs: € 21,50 en E-book € 12,99 | Bestellen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.