Maria Montessori


Recensie Maria Montessori door Hannie van Grol:
Intrigerende biografie over een bijzondere vrouw

Maria Montessori, de naam zal bij velen wel bekend zijn, is de grondlegger van de Montessorischolen. Ze is geboren in 1870 in Italië en gestorven in 1952 in Nederland, waar ze de laatste tijd van haar leven doorbracht. Als kind van een jaar of zes voelde ze zich niet thuis op school. Ze was er met haar gedachten niet bij en presteerde slecht. Pas toen haar interesse gewekt was, behaalde ze resultaten en uiteindelijk werd ze de eerste vrouwelijke arts in Italië. Het was niet de enige studie die ze met succes afsloot. Ze ontpopte zich tot een strijdbare vrouw die opkwam voor de kinderen en daar helemaal door geobsedeerd was.

Haar aandacht voor de kinderen ontstaat in de armste wijk van Rome. Ze observeert en aan de hand daarvan ontwikkelt ze materiaal dat de kinderen uitnodigt om ermee aan de gang te gaan. De kunst is om de interesse van de kinderen te wekken, zodat ze helemaal uit zichzelf bezig zijn, niet gedwongen worden en zeer aandachtig hun geest trainen. Zelfs straf en beloning zijn funest voor kinderen. Belangrijk is dat het materiaal uitnodigt tot leren en dat fouten die gemaakt worden, gecorrigeerd worden door het materiaal en de kinderen zelf. De leerkracht grijpt niet in, maar observeert. En dat ze succes had met deze manier van werken, bewees ze keer op keer. Ze richtte de ene school na de andere op en hield strak vast aan haar principes.

Langzamerhand veroverde ze de wereld, maar liep vast als iemand afweek van haar concept. Ze wilde absoluut zelf de controle houden en bovendien werd haar vaak verweten dat ze te commercieel was. Haar privéomstandigheden zorgden er echter voor dat ze het geld nodig had. Bijzonder om te lezen is hoe ze in haar leven omging met haar ideeën, standvastig vasthield aan haar eigen principes en hoe ze achter haar eigen idealen bleef staan, ondanks alle tegenwerking. Het kind stond centraal, zoals de subtitel van het boek aangeeft: Het kind is de meester.

Cristina De Stefano heeft meer dan vijf jaar onderzoek gedaan naar het leven van Maria Montessori op alle mogelijke plaatsen op de wereld waar Maria Montessori geweest was. Ze had ook beslag weten te leggen op tot dan toe ongepubliceerde correspondentie, waardoor het beeld dat we krijgen van Maria Montessori heel uitgebreid en persoonlijk is. In dit boek wordt over haar pedagogische methode niet veel uitgeweid, maar over haar bijzondere persoon des te meer. Ze was een veelzijdige vrouw, een feministe avant la lettre, zeer religieus, maar ook zeer wisselvallig. Haar starheid speelde haar diverse keren parten en haar uitvallen naar anderen toe waren onvoorspelbaar. Haar privéleven was bijzonder bewogen. Maar altijd stond het kind centraal, de vader van de mensheid, zoals ze het zelf noemde.

Het boek leest heel prettig, de schrijfstijl is heel toegankelijk. Vanaf het begin word je meegenomen in het verhaal over deze bijzondere, veelzijdige vrouw. Het boek is ingedeeld in vijf delen en wordt afgesloten met een respectabele lijst van noten, waaruit blijkt hoe gedegen het onderzoek van de auteur is geweest. Iedere uitspraak, iedere gebeurtenis wordt gedocumenteerd aan de hand van al het onderzoeksmateriaal dat ze tot haar beschikking had.

Dit boek laat het intrigerende verhaal zien over een vrouw die het onderwijs voor altijd veranderde en dat deed door zich af te stemmen op het kind. Je hoeft geen interesse te hebben in de ontwikkeling van de Montessorimethode om dit boek te lezen, de manier waarop Maria Montessori haar leven leidde en soms vreemde keuzes maakte, maar altijd naar het kind keek en het in alles als belangrijkste zag in het leven, is hartverwarmend om te lezen. Bij het afsluitende hoofdstuk ‘Opmerking van de auteur’ is de volgende zin opvallend:
“Maria Montessori was een genie en genieën zijn zelden makkelijke mensen.” En dat is overduidelijk geworden na het lezen van dit boek. Ze beschrijft de mens Montessori en dat doet ze op een manier die ervoor zorgt dat je niet anders kunt dan van haar houden, met haar politieke keuzes, haar starheid, haar bewogen privéleven, maar vooral met haar onvoorwaardelijke liefde voor het kind! Wat een treffende biografie!

★★★★★
Titel: Maria Montessori | Auteur: Cristina De Stefano | Xander Uitgevers  | Categorie: biografie | Verkrijgbaar als paperback en e-book | 384 pagina’s | ISBN13: 9789401612623 | Verkrijgbaar sinds: 27-08-2020 | Recensent: Hannie van Grol | Datum recensie: 16-9-2020 | Prijs: € 24,99, e-book € 14,99 | Bestellen