Wij drieën


Recensie Wij drieën door Hannie van Grol:
Een bizarre jeugd

Julia Blackburn had al romans op haar naam staan toen ze aan deze familiekroniek begon. Het schrijven beheerste ze al en haar boeken werden graag gelezen. Dan besluit ze haar leven aan het papier toe te vertrouwen, ook om duidelijkheid te krijgen in zichzelf en haar traumatische jeugd een plekje te geven.

De drie hoofdpersonen waar de titel naar verwijst, zijn Julia, enig kind, en haar ouders. Haar vader Thomas Blackburn is docent en dichter. Haar moeder Rosalie Meric is kunstenares, ze schildert zowel abstract als figuratief. De ouders hebben een relatie vol ruzie en gewelddadigheid vanuit de vader. De moeder ziet haar dochter als haar vertrouwelinge en beschermelinge. Dat laatste vooral omdat, wanneer haar vader gewelddadig wordt, Julia erbij wordt geroepen. Haar vader deed wel zijn vrouw wat aan, maar nooit zijn dochter. Na zestien jaar komt er een einde aan het huwelijk en dan wordt Julia in plaats van vertrouwelinge een rivale voor haar moeder. Om het hoofd boven water te houden neemt ze kostgangers in huis. Met de meeste krijgt ze een relatie en ze denkt dat Julia haar minnaars af wil pakken.

Uiteindelijk gebeurt ook datgene waar de moeder bang voor is. Als ze een relatie krijgt met Geoffrey, kiest deze na verloop van tijd voor de veel jongere Julia. Dit leidt tot een verstoring van de band tussen moeder en dochter. Het is aantrekken en afstoten tussen beiden. Met haar vader die inmiddels ingetrokken is bij Peggy, heeft ze wisselend een goed of slecht contact. Hij vertelt haar veel over zijn gedichten, heeft weinig oog voor de problemen waarin Julia verzeild raakt en leeft een leven vol alcohol, seks en drugs. Voor hem kent ze geen angst, wel voor haar moeder die haar de meest intieme dingen over haar relaties vertelt en van Julia ook seksuele uitspattingen verwacht.

De opbouw van het boek is mooi geconstrueerd. In korte hoofdstukken leren we de jeugd en het latere leven van Julia kennen, telkens afgewisseld door cursief gedrukte teksten met faxen die gestuurd worden aan Herman en dagboeknotities van Julia. Vanaf jong meisje (geboren in 1948) doorlopen we haar hele leven, dat gekenmerkt wordt door eenzaamheid bij ouders die zich meer met alcohol, feesten en hun uitspattingen op seksueel gebied bezighouden dan dat ze oog hebben voor hun enige kind. We lezen ook over het alcoholgebruik en de relaties van Julia, de troost die ze daarin zoekt. In 1977 sterft haar vader aan een overdosis aan medicatie in combinatie met alcohol. In het voorjaar van 1999 wordt bij Rosalie acute leukemie geconstateerd. Ze besluit het laatste jaar van haar leven met Julia door te brengen. Eindelijk bouwen moeder en dochter een band op en durven ze naar elkaar de waarheid uit te spreken. Dit laatste jaar wordt in het boek duidelijk uit de cursieve gedeeltes tussen de hoofdstukken door.

Het boek leest niet gemakkelijk. Er komen veel gebeurtenissen en personen in voor door de steeds wisselende kostgangers. Het grootste gedeelte van het boek handelt over de uitspattingen die op allerlei gebied plaatsvinden. Het is bizar dat dit plaats heeft gevonden in het leven van een jong meisje. De excentrieke ouders leven een egocentrisch leven waarin weinig plaats is voor hun dochter. De emoties die dit met zich meebrengt, worden nuchter en luchtig verteld, haast afstandelijk. Je hebt dan ook niet het gevoel dat dit verhaal onder je huid kruipt. Hoe verder het boek vordert, hoe meer je benieuwd bent naar de uiteindelijke afloop. Op het eind wordt het gebeuren met wat meer emotie verteld. Wel prachtig is het hoofdstuk op bijna het eind van het boek, dat verteld wordt vanuit Rosalie. Hieruit blijkt de worsteling die ook de moeder heeft gevoerd in haar leven. Ook zij was, net als Thomas, product van haar opvoeding.

Wij drieën is een eerlijk verslag over een bizarre jeugd. Hoopgevend is te lezen hoe Julia zich bevrijd heeft van haar traumatische verleden en hoe ze hiermee is omgegaan.

In 2009 werd het boek Wij drieën bekroond met de prestigieuze PEN/Ackerley Prize.

★★★
Titel: Wij drieën | Auteur: Julia Blackburn | Uitgeverij: De Bezige Bij | Categorie: Literaire romans | Uitvoering: paperback | 368 pagina’s | ISBN13: 9789403149103 | Verkrijgbaar sinds: april 2019 | Recensent: Hannie van Grol | Datum recensie: | Prijs: €19,99 | Bestellen