De verwisseling


Recensie De verwisseling door Hannie van Grol:
De kracht van liefde

Maggie Brookes heeft dit op waarheid gebaseerde verhaal eerst als gedicht uitgebracht. Maar de intrigerende geschiedenis liet haar niet los en nadat ze samen met haar man gedegen onderzoek had gedaan naar het gebied waar de gebeurtenissen plaatsvonden, heeft ze er een roman over geschreven. Via een medebewoner, Sydney Reed, van het verzorgingstehuis waar haar moeder verbleef, hoorde ze van deze haast niet te geloven geschiedenis. De verwisseling is het intrigerende resultaat van haar contact met deze man.

Het verhaal begint in 1944 in Tsjech-Silezië. Op een boerderij wonen de negentienjarige Izabela, haar moeder en haar broertje Marek. Haar vader en oudere broer zijn vertrokken om zich aan te sluiten bij de partizanen. Helaas kreeg Izabela geen toestemming om mee te gaan, wat ze wel erg graag wilde. Dan worden er vijf Engelse krijgsgevangenen tewerkgesteld op de boerderij om te helpen met de alledaagse activiteiten. Langzamerhand ontstaat er tussen Izzy en Bill een verliefdheid die ze uiteraard geheim moeten houden. Izzy is echter zeer vasthoudend en vindingrijk en bedenkt een plan om samen te ontsnappen.

Hun plan lukt en tien dagen lang leven ze in vrijheid. Dan worden ze opgespoord door honden en samen worden ze ondergebracht in een krijgsgevangenkamp in Lamsdorf. Om niet op te vallen had Izzy zich vanaf het begin verkleed als jongen. Om bij elkaar te kunnen blijven vertelde Bill dat hij ‘hem’ onderweg gevonden had, waarna ‘hij’ bij hem bleef. Om zichzelf niet te verraden besloot Izzy om zich voor te doen alsof ze niet kon praten. In het kamp worden enkele andere gevangenen op de hoogte gebracht om haar af te schermen bij de wasbakken en de latrines. Onvoorstelbaar dat dit zo goed gelukt is. En bewonderenswaardig is de kameraadschap en verbondenheid die speelde onder de bewoners van dezelfde barak.

Het leven in het kamp is hard, maar de Lange Mars, ook wel Dodenmars genoemd, die in januari 1945 begon naar het westen toen de Russen steeds dichterbij kwamen, was nog veel moeilijker. Het was een tocht vol ontberingen, zoals honger, kou, bevroren lichaamsdelen, wreedheden en vooral de angst om niet meer verder te kunnen en ter plekke te overlijden. Maggie Brookes is er op een bijzondere manier in geslaagd je alles mee te laten beleven, alsof je zelf deel uitmaakte van de groep vluchtelingen. Op een indrukwekkende wijze heeft ze het verhaal over de Britse jongen Bill en het Tsjechische meisje Izzy op papier gezet.

De schrijfstijl is vlot en toegankelijk. De drang om door te lezen bleef aanwezig om deelgenoot te worden van het harde en moeilijke leven in het kamp, maar vooral de Dodenmars was hartverscheurend. Het landschap zag je zo voor je ogen opdoemen en de kou maakte zich meester van je tijdens het lezen. Je voelde de luizen als het ware over je huid kruipen en de angst om ontdekt te worden en ontmaskerd te worden kroop onder je huid.

De verwisseling is een roman over liefde, doorzettingsvermogen, kameraadschap en overlevingskans, die diepe indruk maakt. De ontberingen die deze mensen meegemaakt hebben, de manier waarop ze gevochten hebben voor hun leven en de wreedheden die hun zijn aangedaan, mogen nooit vergeten worden. De verwisseling is een aanrader voor iedereen om tot in lengte van dagen herinnerd te blijven aan de gruwelijkheden die plaatsgevonden hebben in WO II.
★★★★★
Titel: De verwisseling | Leesfragment | Auteur: Maggie Brookes | Uitgeverij Luitingh-Sijthoff | Categorie: Literaire oorlogsroman | Verkrijgbaar als paperback, e-book en luisterboek | 480 pagina’s | ISBN13: 9789024589364 | Verkrijgbaar sinds: oktober 2020 | Recensent: Hannie van Grol | Datum recensie: 01-12-2020 | Prijs: €21,99, e-book €4,99 en luisterboek €14,99 | Bestellen