Tamar


Recensie Tamar door Jolanda Kalkman:
Tamar is de debuutroman van Monique Hoolt. Het boek bestaat uit 3 delen. Elk deel vertelt in chronologische volgorde het verhaal van 3 verschillende sterke vrouwen ten tijde van de tweede wereldoorlog en de tijd daarna.

In het eerste gedeelte staat Antonia centraal. Ze is een huisvrouw en moeder van twee jongens. Ze woont in Tuindorp, Hengelo. Dit deel van Nederland heeft minder te leiden gehad onder de verschrikkingen van de bezetters. Maar in dit boek lees je dat ook daar zich van alles afspeelde. Zo zijn er bijvoorbeeld de zorgen van Antonia of haar zonen na het buitenspelen wel veilig thuis zouden komen. Maar op een namiddag, wanneer ze in de deuropening van haar woning staat te kijken of haar jongens er al aankomen, ziet ze plots een vrouw aan komen rennen, haar mantel wappert om haar benen, haar sjaal om haar hals. Ze bonst op iedere deur terwijl ze een groene deken stevig tegen zich aan drukt, maar niemand doet de deur voor haar open. Dan ziet de vrouw Antonia staan, en komt op haar af. Ze duwt haar een pakketje in haar armen. “Alstublieft, helpt u mijn dochtertje!” (Blz. 6)

Deze opening van het boek is zo ontzettend pakkend. Ik had dit al een aantal keer gelezen en toch kreeg ik opnieuw kippenvel toen ik het las.

Verder lezend kom je te weten voor welke, soms onmogelijke, keuzes Antonia allemaal komt te staan. Hoe zal haar man Herman reageren op dit mooie kindje met ronde lichtbruine ogen?
Wie kan ze vertrouwen en over dit kindje vertellen? En hoe kunnen ze haar laten onderduiken zonder dat de Duitsers haar kunnen vinden of de buren over haar gaan kletsen?
Want dat de Duitsers op zoek zijn is al gauw duidelijk wanneer ze aan haar deur bonzen om het huis te doorzoeken. Dit doen ze zeker niet zachtzinnig. Meubilair schuiven ze van de muren, waarbij boeken en fotolijstjes op de grond vallen, ook de witte porseleinen vaas welke van de oma van Herman was spat in stukken uiteen.
Maar hoe reageer je wanneer je je eigen kind tegen een vriendje hoort vertellen over de Joodse baby? Of wanneer je opeens door een buurman bedreigd wordt omdat er een Joods kind bij jouw gezin is ondergedoken?

In de oorlogsroman Tamar lees je ook over Anna. Wie zij precies is wordt in het eerste gedeelte van het boek nog niet helemaal duidelijk. Maar via haar kinderogen worden de verschrikkingen die de Joodse families hebben moeten doormaken verteld.
Deel 2 wordt vanuit Anna verteld. Ze heeft de verschrikkingen van de concentratiekampen weten te overleven en gaat op zoek naar Tamar. Wanneer ze bij Antonia en Herman uitkomt wordt ze liefdevol door hen ontvangen en herenigd met de kleine meid die inmiddels een kleuter is.
Maar Anna zit met veel vragen. Wat is er allemaal tijdens de oorlog gebeurd met haar familie? Kan ze nog wat persoonlijke spullen uit haar ouderlijk huis kunnen halen nu er andere mensen hun intrek in hebben genomen? Zou ze ooit over alle gebeurtenissen heen komen en ooit nog onbezorgd viool kunnen spelen zoals voor de oorlog, zonder aan de executies terug te hoeven denken welke in kampen plaatsvonden terwijl zij door moest spelen op haar viool?

Het laatste gedeelte in het boek wordt verteld door Tamar. Het is inmiddels 1965. Ze woont samen met Anna in Israël en worstelt met het gemis van haar ouders die ze nooit gekend heeft. Anna denkt dat het voor de verwerking van al het verdriet dan ook belangrijk is dat Tamar terug gaat naar Nederland, naar Hengelo. Ze heeft daarom Antonia en Herman voorgedragen voor de Yad Vashem-onderscheiding, vanwege alle goede dingen die ze tijdens de oorlog voor Tamar hebben gedaan. Een onderscheiding die Antonia en Herman nooit zouden aannemen wanneer Tamar daarvoor niet terug zou komen naar Nederland. In Israël had Tamar nog maar weinig herinneringen aan Nederland, maar zouden deze terug komen wanneer ze herenigd wordt met Antonia? En zou het haar lukken om haar verdriet een plekje te kunnen geven?

Tamar is een prachtige oorlogsroman. Maar met 256 bladzijden net iets aan de dunne kant. Dit is natuurlijk alleen maar een pluspunt omdat dit aangeeft dat ik eigenlijk nog veel langer in het boek had willen lezen. Toch had ik in deel 1 meer over de gebeurtenissen rondom Anna willen lezen.
Vooral door het krachtige eerste hoofdstuk zit je direct in het verhaal en beleef je alle emoties die de hoofdpersonen moeten meemaken mee. De soms onmogelijke keuzes die je in oorlogstijd moet maken komen goed naar voren, en zetten je aan het denken. Wat zou jij doen? Vragen die denk ik onmogelijk te beantwoorden zijn, totdat je er zelf voor komt te staan.
Door het afwisselen van de hoofdpersonen waaruit het verhaal wordt verteld krijg je een totaalplaatje. Door ook het verhaal van Tamar, bijna 20 jaar na de oorlog, te vertellen, lees je ook de grote gevolgen welke een oorlog op de tweede en derde generaties heeft.

Het plot is mooi en ontroerend. De laatste regels bezorgden mij kippenvel.

In het nawoord is te lezen dat Tamar een fictieve roman is, geïnspireerd door historische feiten. Ik vind het verhaal erg goed uitgewerkt. Door de waargebeurde elementen die erin zijn verwerkt kan het zomaar echt iemands zijn levensverhaal zijn. Ik waardeer het boek op 4 en halve ster.

★★★★
Titel: Tamar
Auteur: Monique Hoolt
Uitgeverij: Futuro Uitgevers
Categorie: Romans, Oorlogsroman
Uitvoering: Paperback of e-book
Pagina’s: 200
ISBN13: 9789492221643
Verkrijgbaar sinds: februari 2017
Recensent: Jolanda Kalkman
Datum plaatsing recensie: 03-09-2018
Prijs: €18,95 (e-book €9,99)
Bestellen