Sommige boeken lees je voor ontspanning, andere zijn wat pittiger en zetten je vooral aan het denken. Babel hoort duidelijk tot de tweede categorie. Het is een fantasyroman die je niet alleen meesleept in een verhaal, maar je ook voortdurend confronteert met ongemakkelijke vragen over macht, kennis en kolonialisme. Terwijl ik het las, had ik voortdurend het gevoel dat ik tegelijk een fantasievol verhaal, als wel een historische op feiten gebaseerde studie aan het lezen was.

In het verhaal volg je als lezer Robin Swift, een jongen die als kind uit China naar Oxford wordt gebracht om daar opgeleid te worden tot vertaler aan het prestigieuze Babel-instituut. Wat eerst voelt als een droom, toegang tot kennis en macht, verandert langzaam in een moreel dilemma. Robin en zijn medestudenten ontdekken dat hun werk aan de universiteit rechtstreeks verbonden is met de belangen van het Britse Rijk. En hoe meer ze begrijpen, hoe moeilijker het wordt om loyaal te blijven aan een systeem dat hun eigen afkomst onderdrukt.

Wat dit boek zo bijzonder maakt, is het magische systeem. In Babel komt magie voort uit vertaling: het subtiele verschil in betekenis tussen twee talen wordt vastgelegd in zilveren staven en kan vervolgens fysieke effecten veroorzaken. Dat idee, dat taal kracht bezit, vond ik fascinerend.  

De roman speelt zich af tegen de achtergrond van de gebeurtenissen die uiteindelijk leiden tot de Eerste Opiumoorlog. Het Britse rijk heeft een onverzadigbare honger naar zilver en handel, en gebruikt opium als instrument om economische controle over China te krijgen. Kuang verweeft deze geschiedenis op een manier die pijnlijk realistisch aanvoelt. De gebruikte fantasy verzacht de werkelijkheid niet, ze maakt die juist scherper.

De stijl van Kuang is intens en intellectueel. De uitgebreide voetnoten, waarin  historische context worden uitgelegd, geven het boek een bijna academisch karakter. Dat kan intrigerend zijn, maar op momenten vertraagde daardoor mijn leestempo aanzienlijk. Toch past die academische toon bij het onderwerp. Babel gaat tenslotte over kennis, onderwijs en hoe die systemen worden gebruikt.

Robin Swift vond ik een fascinerende hoofdpersoon. Hij is geen klassieke held. Misschien eerder nog het tegenovergestelde. Hij is onzeker, soms naïef en zo nu en dan irritant. Hij groeit langzaam van een dankbare student naar iemand die zich afvraagt of het instituut dat hem gevormd heeft wel te verdedigen is. Zijn innerlijke conflict, tussen loyaliteit aan zijn vrienden, zijn afkomst en zijn opleiding vormen het emotionele hart van het verhaal.

De sfeer van het boek is donker. Onderwerpen als racisme en machtsmisbruik komen aan bod. Sommige tegenstanders zijn weerzinwekkend wreed, maar dat versterkt direct ook het gevoel van woede dat door het hele verhaal heen stroomt. 

Babel is een indrukwekkende, intellectuele roman die even fascinerend als confronterend is. Pittig boek om te lezen en je moet er dan ook echt de tijd voor nemen. Het tempo is soms traag en de ietwat belerende toon vraagt echt geduld van jou als lezer, maar de ideeën en emoties maken dat meer dan goed. Het is een boek dat niet alleen vertelt, maar je als lezer ook uitdaagt. 

★★★★
Titel: Babel | Uitgeverij: The House of Books | Auteur: R.F. Kuang | Vertaald door: Hi-en Montijn | Categorie: Fantasy | Verkrijgbaar als: paperback en e-book |  592 pagina’s | ISBN13: 9789044369106 | Verkrijgbaar sinds: 3 maart 2026 | Recensent: Sandra Hutchison | Datum recensie: 20 maart 2026 | Prijs: €24,99  | Online te bestellen bij: Amy & Eva en Bol.