Leven voor twee

Gèrina van der Gugten heeft jarenlang in de jeugdzorg gewerkt. In haar vorige boek Hetzelfde huis (2024)schrijft ze over deze periode. In Leven voor twee is haar ervaring met jongeren nog steeds merkbaar. Op indringende wijze laat ze zien hoe mensen kunnen ontsporen door emoties waarover niet gesproken mag worden.

Bastiaan en Remco zijn de twee jongste zonen uit een streng gereformeerd tuindersgezin uit Oegstgeest. Ze trekken meestal samen op en worden in het gezin ook altijd gezien als een eenheid: BastiaanenRemco. Als Bastiaan ziek wordt en enige tijd later overlijdt, wordt Remco overal buitengehouden. Er is geen plaats voor zijn verdriet, er wordt niet gepraat over wat er gebeurd is en hoeveel pijn het gemis van Bastiaan doet. Remco is alleen met zijn pijn, de oudste drie kinderen zijn het huis al uit. De ouders zwijgen en Remco voelt zich steeds meer alleen. Gefrustreerd wacht hij af tot hij het ouderlijk huis kan ontvluchten en op zichzelf kan gaan wonen.

Het verhaal speelt zich af in de zestiger jaren van de vorige eeuw. De auteur beschrijft de tijdgeest uit die periode heel overtuigend. Er werd in die tijd veel doodgezwegen. Voor emoties was geen plaats. Remco die alleen achterbleef met zijn ouders voelde de zwaarte als een druk op zijn schouders. Ook schuldgevoelens speelden hem parten. Had hij moeten sterven in plaats van Bastiaan? Dit maakt diepe indruk. De eenzame jongen die niet kan wachten zijn eigen leven te gaan leiden en dan zijn heil zoekt in verdoving op allerlei fronten.

De stijl van Gèrina van der Gugten is vlot, ze beschrijft de situaties op een indringende manier. Niet door overal woorden aan te geven, maar tussen de regels door voel je de strijd die gestreden wordt. Het boek bestaat uit twee perspectieven. In het eerste deel leren we Bastiaan kennen, zijn puberteit, zijn eerste verliefdheid en zijn ziekte die niet te genezen is. De band met Remco is intens en sterk. Dan gaat het verhaal verder vanuit Remco. Zijn hele leven komt voorbij, hoe eenzaam hij is als kind, hoe hij ontspoort om zijn pijn te verdoven en hoe er uiteindelijk hulp voor hem komt, als een pijnlijke gebeurtenis hem daartoe dwingt.

De cover van Leven voor twee geeft de volwassen man Remco weer, ernaast wat vager een kleine jongen. Duidelijk hieruit blijkt dat de impact die het kind ervaren heeft, altijd invloed zal hebben op de volwassene, tot ook dat kind zijn verdriet onder ogen mag zien. Leven voor twee is een emotioneel verhaal vol warmte over rouw, omgaan met verlies en het onder ogen zien van de pijn die gevoeld is. Een aanrader voor diegenen die houden van psychologische romans die je diep raken.