Dagboek van een cipier

Dagboek van een cipier van Femke Brosens is een boek dat je eigenlijk in één ruk wilt uitlezen, omdat het je meteen meesleurt in een wereld waar je normaal nooit binnenkijkt. Geen misdaadthriller, geen gevangenisfilm met spectaculaire ontsnappingen, maar gewoon: het echte leven achter de tralies en dat is vaak veel spannender en menselijker dan fictie.

Wat mij meteen duidelijk werd: een gevangenis is geen plaats waar alles zwart-wit is. Femke Brosens neemt je mee in haar dagelijkse werk als cipier en laat zien hoe complex dat eigenlijk is. Ze staat letterlijk tussen twee werelden: aan de ene kant de regels, veiligheid en orde, met aan de andere kant mensen die fouten hebben gemaakt, maar nog altijd mens zijn en blijven. Precies dat spanningsveld voel je door het hele boek heen.

Het boek is heel toegankelijk. Geen moeilijke theorieën of zware analyses, maar korte, herkenbare situaties en eerlijke observaties. Als lezer kreeg ik het gevoel dat ik “mee op dienst liep”: deuren die sluiten, spanningen in de lucht, kleine gesprekken die plots belangrijk worden en momenten waarop alles onverwacht kan omslaan. Wat mij betreft zijn het net die alledaagse details die het boek sterk, aangrijpend en menselijk maken.

Wat mijns inziens ook heel sterk is, is hoe de auteur haar beroep van cipier laat zien zonder filter. Veel mensen hebben daar een heel stereotiep beeld van: streng, afstandelijk, soms hard. Maar dit boek laat zien dat alles veel genuanceerder is. Cipiers moeten voortdurend schakelen: streng zijn wanneer het moet, maar tegelijk ook menselijk blijven. Dat is mentaal best zwaar en dat voel je ook in hoe ze schrijft over vermoeidheid, stress en de druk die altijd aanwezig is.

Tegelijk werd mij ook duidelijk dat gedetineerden niet zomaar “de slechteriken” zijn zoals wij die kennen uit de film. Het boek toont werkelijk mensen met verhalen, problemen, soms met spijt en soms met heel wat frustraties.

Wat misschien wel het meest bij mij bleef hangen, is de sfeer van constante alertheid. Er is weinig ruimte voor ontspanning in zo’n omgeving. Alles kan snel omslaan: een gesprek dat normaal lijkt, kan plots escaleren. Een rustige dag kan in minuten veranderen. Femke Brosens beschrijft dat zonder drama of gebeurtenissen op te blazen, maar net daardoor komt het ook hard binnen en voelt het ook echt.

Het boek is uiteraard de beleving van een persoon en laat net dat ook wat mij betreft de sterkte zijn: je krijgt geen theorie, maar een realiteit die heel erg interessant is.

Het boek is vlot en beeldend geschreven, heel toegankelijk en tegelijk inhoudelijk sterk genoeg om je aan het denken te zetten. Over straf, over tweede kansen en vooral over hoe dun de lijn is tussen “wij” en “zij” in zo’n gesloten systeem.

Dagboek van een cipier is een menselijk boek, dat een wereld tot leven brengt die vaak onzichtbaar blijft en dat zonder sensatie of oordeel. Het is geen misdaadverhaal, maar een verhaal over mensen die werken in een omgeving waar spanning, regels en emoties voortdurend met elkaar botsen. Voor wie geïnteresseerd is in waargebeurde verhalen, in het gevangeniswezen of in de menselijke kant van gezag en controle is dit boek zeker een aanrader.

★★★★