Maanoog

Een roman gebaseerd op een echt gebeurde ramp

Maanoog speelt zich af in Ierland en Londen in het begin van de 19e eeuw. Bij aanvang van het verhaal is Flann 6 jaar oud. Zijn vader is kuiper van beroep, hij maakt houten vaten om bier in op te slaan, en is de beste in zijn omgeving. Maar er is niet voldoende werk voor hem, waardoor het gezin armoede lijdt. Op aanraden van oom William vertrekt het gezin naar Londen om van de hel in de hemel te belanden. Dat valt echter vies tegen.

Het smerige gedeelte van Londen waarin ze terechtkomen, is een absolute tegenstelling met de weidsheid van het Ierse landschap. Het is hard werken geblazen voor Ronan, de vader van Flann, om geld in het laatje te brengen en zich langzamerhand op te werken naar kuiper met een eigen bedrijf. Zijn droom is om dat samen met zijn zonen te verwerkelijken. Verschillende tegenslagen bemoeilijken het verwezenlijken van die droom.

Maanoog is een intrigerende historische roman, waarin armoede en machtsmisbruik een grote rol spelen. De verbetenheid van de vader tegenover de machteloosheid van de moeder die haar ouders achter heeft gelaten in het groene Ierland. Het leven in Londen is een aanslag op de gezondheid, wat vooral duidelijk wordt in hoeveel baby’s al op vrij jonge leeftijd overlijden of gehandicapt raken. De verwoestende kracht van bier, zowel in het leven van de vader, als in de kuiperij wordt indringend beschreven.

De schrijfstijl van Tony Hiemstra is vlot en toegankelijk. Het verhaal is geschreven vanuit de beleving van Flann. Het taalgebruik correspondeert met zijn leeftijd. De vierjarige Flann denkt, voelt en communiceert anders dan de volwassen man. Dat voelt volkomen natuurlijk aan. De strijd die iedereen voert om een enigszins menswaardig bestaan te hebben, wordt goed weergegeven en de personages worden duidelijk neergezet.

De roman is gebaseerd op een werkelijk gebeurde ramp: de London Beer Flood van 1814, waarbij een enorme hoeveelheid bier uit een brouwerij in Londen stroomde en grote verwoestingen aanrichtte. Door het verhaal vanuit Flann te vertellen krijgt het historische aspect een persoonlijk tintje. Er komen verschillende thema’s in het boek voor, onder andere familiebanden, loyaliteit, verantwoordelijkheid en liefde. Ook het onderwerp migratie speelt een belangrijke rol. Flann en zijn ouders vertrekken naar Engeland in de hoop op een beter bestaan. Daardoor gaat het boek niet alleen over het Londen van 1814, maar ook over de vraag wat het betekent om ergens opnieuw te beginnen en welke verwachtingen je van je familie meekrijgt.

Maanoog is vooral een toegankelijk historisch verhaal waarin een spectaculaire historische ramp wordt gecombineerd met een persoonlijk coming-of-ageverhaal. Voor lezers die houden van historische romans met familieconflicten, maatschappelijke thema’s en een waargebeurde gebeurtenis als achtergrond, is het een echte aanrader.

★★★★