Dolende code

De digitale stalker

Mira en Frank zijn de twee hoofdpersonages waaromheen dit verhaal over mogelijkheden en uitwassen aan Artificial Intelligence is opgebouwd. Vraagstukken als goed en kwaad, bescherming van het leven, ethiek spelen een grote rol. Kan AI deze puur menselijke eigenschappen ook verwerven en zelfstandig beslissingen nemen over leven en dood?

Mira raakt ongewenst zwanger als ze gedrogeerd wordt op een feest. Ze besluit over te gaan tot abortus, maar al haar pogingen worden tegengewerkt. Door zich bezig te houden met AI en allerlei codes toe te voegen aan dit zelflerende fenomeen, maakt Frank kennis met Mira en haar problemen. Als blijkt dat haar leven in gevaar is, omdat AI verregaande beslissingen neemt en onduidelijk wordt wat de drijfveren zijn, worden hun levens op opvallende manier met elkaar verbonden.

Er volgt een spannend verhaal, waarin onduidelijk is wat de invloed van AI is en of AI zo zelfregulerend is dat de mensheid gevaar loopt en de autonomie dreigt te verliezen. Het verhaal speelt zich af in een wereld waarin AI grote uitwassen heeft verworven, die op dit moment nog niet tot waarheid zijn gekomen, maar waarvan de lezers zich zullen afvragen, of dit werkelijk zou kunnen gebeuren. Zijn er escalaties mogelijk of zal de mens altijd leidend blijven?

Het begin van Dolende Code doet verwarrend aan, omdat niet duidelijk is welke rol de diverse personages spelen. Maar geleidelijk aan vallen stukjes op hun plaats en wordt de rode draad zichtbaar. De conversaties met AI worden duidelijk gemaakt door een kleiner lettertype en het gebruik van vele slashes. Interessant is hoe logisch redeneringen zijn en zonder emoties, terwijl de mens altijd te maken heeft met gevoelens en onbewuste reacties die hem sturen.

Jan Folkert Bouman heeft als eerste een historische roman geschreven: De vermaledijde Grietje Jans. In Dolende code heeft hij zijn eigen ervaringen gebruikt in de informatietechnologie. Het boek combineert een spannend verhaal met vraagstukken die het gebruik van AI betreffen. Het roept op om na te denken over eventuele gevolgen ervan en niet klakkeloos om te gaan met privé-gegevens. Het is een beklemmend verhaal waarvan we nooit hopen dat de invloed van AI zover zal reiken.

★★★