De bijzondere belangrijke hoed

Met De bijzondere belangrijke hoed, het tweede deel in de serie Het leven van een hagedis van niks, bewijst Patrick Ness opnieuw dat hij een meester is in het combineren van absurde humor met herkenbare emoties. Na het eerste deel, waarin Zack als onverwachte held uit de strijd kwam, lijkt hij rust te kunnen vinden. Maar zoals dat gaat in Zacks leven, is niets minder waar.

Wat deze serie zo sterk maakt, is dat het absurde volledig serieus wordt genomen. Monitorhagedissen die met de bus naar school gaan, uilen die sociale status bepalen, een vis als uitwisselingsstudent en als klap op de vuurpijl een straal des Doods die een huis laat smelten. Het klinkt als complete chaos, en dat ís het ook. Maar onder die knotsgekke oppervlakte schuilt iets verrassend herkenbaars.

In dit deel draait alles om verandering. Daniel draagt opeens een roze hoed, ogenschijnlijk een detail, maar met enorme sociale gevolgen. Hij wordt populair, mag bij de uilen zitten en lijkt zich moeiteloos aan te passen aan zijn nieuwe status. Alicia vindt aansluiting bij iemand anders. En Zack? Die blijft achter met het knagende gevoel dat hij buitenspel staat. Dat maakt het verhaal sterker dan je op het eerste gezicht zou denken. Achter alle taalgrappen en explosies zit een subtiel verhaal over vriendschap, onzekerheid en het gevoel dat iedereen behalve jij verder groeit.

De humor is ronduit briljant. Niet alleen in de droge, absurde dialogen, maar ook in de voetnoten, die vooral hilarisch commentaar leveren.

Naast de auteur, verdienen zowel de vertaler als de illustrator Tim Miller een compliment. De woordgrappen zijn sterk. De illustraties ogen eenvoudig, bijna minimalistisch, maar versterken juist daardoor de droge toon van het verhaal. Ze geven het verhaal een boost en maken het geheel toegankelijk voor jonge lezers.

Wat mij persoonlijk het meest trof, is hoe Zack reageert wanneer hij hoort dat anderen positief over hem praten. Zijn verbazing: “Hadden anderen het over hem? Lovend?” is aandoenlijk en pijnlijk tegelijk. Het moment laat zien hoe onzeker hij eigenlijk is, ondanks zijn eerdere heldendaad. Dat soort kleine, kwetsbare scènes geven het boek onverwachte diepgang.

De bijzondere belangrijke hoed is daardoor meer dan alleen een hilarisch vervolg. Het is een boek dat kinderen laat lachen. maar ook ongemerkt iets vertelt over erbij horen, jezelf blijven en omgaan met verandering.

De bijzondere belangrijke hoed is absurd, chaotisch, ontroerend en bovenal ontzettend grappig. Een waardige opvolger die bewijst dat een roze hoed soms belangrijker kan zijn dan het verslaan van een pestkop en dat een held zijn niet betekent dat je nooit meer aan jezelf hoeft te twijfelen.